جنگ سيليکون با کربن

آقا محسن با تشکر از نظرات شما و بقيه دوستان، راستش تو علمی کردن قضیه مشکلی نیست ولی مساله اینه که اونی که میخواد مطلب تخصصی این کار رو بخونه نمیاد سراغ این وبلاگ. به نظر من بهتره مطالبی رو که نميشه تو کتاب ديگه ای پيدا کرد اينجا بنويسيم. حالا باز هم بايد صبر کنيم و نظر خواننده های ديگه رو هم جويا بشيم. باز هم متشکر....و اما مطلب امروز

موجودات زنده بیشتر از عنصر کربن تشکیل شده اند و تراشه های کامپیوتری بیشتر از ماده ای به نام سیلیکون. حالا نکته جالب اینه که اگه جدول تناوبی عناصر رو نگاه کنین سیلیکون زیر کربن قرار گرفته. من تو درس شیمی خوب نبودم و ازش متنفر بودم؛ ولی یه چیزایی یادم میاد که قرار گرفتن این دوتا به این صورت زیر هم یعنی باید یه سری خواص مشابهی داشته باشند. حالا سوالی که به ذهن آدم میرسه اینه که وقتی موجودات کربنی تونسته اند موجوداتی هوشمند باشند؛ آیا سیلیکون هم میتونه موجوداتی هوشمند تولید کنه؟

شاید بشه پاسخ سوال رو از گری کاسپاروف استاد بزرگ شطرنج جهان- کسی که بالاترین درجه رو در شطرنج کل تاریخ داره- وقتی از سالن مسابقه با کامپیوتر شطرنج باز IBM خارج میشد جویا شد. این مسابقه، شش سال پیش با پیروزی تاریخی سوپر کامپیوتر شطرنج باز آی بی ام، دیپ بلو(Deep Blue ( به پایان رسید و به نوع خود پیروزی بزرگی برای علم هوش مصنوعی محسوب میشد.

آرشیو مسابقه ديپ بلو با کاسپاروف...

شاید در اون زمان سهم اعظم پیروزی به طراحان پردازنده های متعدد این ماشین که اختصاصاً برای شطرنج طراحی شده بود میرسید و الگوریتم تحلیل حرکات شطرنج اونقدر بهینه نشده بود که بتونه روی کامپیوترهای معمولی هم به همون نتیجه دست پیدا کنه. اما دو اسراییلی به نام های Amir Ban و Boris Alterman برنامه ای رو نوشتند که روی کامپیوترهای معمولی هم اجرا میشه و به عنوان بهترین برنامه شطرنج جهان شناخته شده: دیپ جونیور(Deep Junior).

بوریس آلترمن کمتر از چهل سال سن داره و خودش یکی از استادای بزرگ شطرنج جهانه. او به مدت چندین سال تئوری های شطرنج رو با کمک امیر بن روی این برنامه پیاده کردن و سال 97 اون رو به عنوان یه محصول تجاری وارد بازار کردن. از اون موقع تا حالا این برنامه تورنمنت های شطرنج زیادی رو فتح کرده. اولین ورژن این برنامه با توربو پاسکال و توسط امیر نوشته شده(همچین میگم امیر انگار پسر خالمه), بعداً به توربو سی انتقال داده شده و احتمالا الان یا روی بورلند سی یا سی بیلدره!! ولی هر چی هست شاید باورتون نشه اما این برنامه 10000 خط برنامه بیشتر نیست(فکر کنم خطهاش بزرگه!).

تاریخچه دیپ جونیور...

سال 99 گری کاسپاروف اعلام کرد برای تحلیل بازی خود با کل دنیا ! از این برنامه استفاده خواهد کرد. مسابقه ای که به ابتکار میکروسافت بین کاسپاروف و شطرنج بازان کل دنیا به صورت آنلاین روی سایت MSN برگزار شد و با پیروزی کاسپاروف! به پایان رسید.

فوریه امسال از طرف فدراسیون جهانی شطرنج(فیده) مسابقه ای بین کاسپاروف و دیپ جونیور در شهر نیویورک به مدت دو هفته برگزار شد. در این مسابقه شش بازی برگزار شد و دست آخر هر دو حریف با یه برد، یه شکست و چهار مساوی تن به تساوی دادن. البته در در بازی چهارم و پنجم شانس با کاسپاروف یار بود که تونست مسابقه رو با تساوی تموم کنه. این برنامه برای مسابقه روی ویندوز 2000 سرور با هشت تا پردازنده قدیمی 1.6 گیگاهرتز و هشت گیگابایت رم نصب شده بود. برنامه قادره سه میلیون حرکت رو در ثانیه محاسبه کنه و تا 15 سطح جلو بره. اما انسانهایی حتی مثل کاسپاروف تعداد انگشت شماری حرکت رو میتونن در ثانیه محاسبه کنن. تنها فرق برنامه با انسان اینه که انسانها حرکتهای جالب رو فقط بررسی میکنن و از بررسی بقیه صرف نظر میکنن و به این صورت پایین بودن سرعت خودشون رو جبران میکنند. چیزی که روانشناسان و دانشمندان علوم شناختی(cognitive science)  خیلی دوست دارن بفهمن چجوری.


 
در بازی سوم که با پیروزی برنامه تموم شد کاسپاروف که سفید بازی میکرد سعی کرد با قربانی کردن پیاده خودش یه حمله قوی رو پایه ریزی کنه. اما دفاع حساب شده دیپ جونیور راه رو بر او بست. کاسپاروف که زمان زیادی برای انجام حرکاتش نداشت سعی کرد کار رو به تساوی برسونه. در حرکت 32 با انتقال رخ به h5 دچار اشتباهی شد که راه رو برای پیروزی برنامه باز کرد(صفحه بالا).
کاسپاروف پیش بینی میکرد برنامه، پیاده d4 رو با وزیرش خواهد گرفت و این به او اجازه میداد با قربانی کردن رخ و گرفتن پیاده h7 و سپس گرفتن رخ توسط شاه سیاه، با وزیر خودش اسب سیاه رو بگیره و یه سری کیش پشت سر هم رو شروع کنه در نهایت منجر به تساوی میشد.
اما برنامه، پیاده سفید رو با اسبش گرفت و تمام محاسبات اون رو بهم ریخت. این حرکت نیاز به تحلیل 9 سطح از حرکات آینده رو داشت. شاید اگر کاسپاروف به اندازه کافی وقت داشت اون رو پیش بینی میکرد. ولی اون تنها 10 دقیقه وقت داشت که 8 حرکت بعدش رو انجام بده؛ در حالی که کامپیوتر نه تنها وقت زیادی براش مونده بود بلکه به دلیل خالی شدن صفحه از مهره ها و کوچک شدن فضای جستجو وقت کمتری نیاز داشت تا حرکات رو تحلیل کنه.
با وجود اینکه کاسپاروف بعد از اون با اسبش دو دفعه به برنامه کیش داد اما مجبور شد شکست رو قبول کنه. چون خالی شدن جلو وزیر و قلعه تونست زمینه رو برای حرکت به d1 آماده کنه و دیگه اونجا مات! فاتحه مع الصلوات.
کل بازی سوم...

تا بحال فیده روی برنامه های کامپیوتری خیلی حساب نمیکرد اما برگزاری این مسابقه نشون داد که توجه فدراسیون شطرنج به این برنامه ها جلب شده و در آینده احتمالاً هر کدوم از این برنامه ها واسه خودشون اسم و رسم و برو بیا خواهند داشت. البته برنامه دیپ جونیور تنها برنامه بازی شطرنج نیست. برنامه های زیادی وجود دارن که اون رو تعقیب میکنن از جمله فریتز8 که با 40 امتیاز کمتر یعنی 2807 امتیاز در رده بعدی و تایگر14 با 2497 در رده سومه. جالب تر اینه که این رده بندی برای اجرای فریتز روی یه کامپیوتر با 8 پردازنده 900 مگاهرتزی بوده و اون آخری از همه جالبتر روی یک پردازنده 866 مگاهرتز.
رده بندی برنامه های کامپیوتری...

چند تا لینک دیگه
استادان برتر شطرنج در رده بندی فیده...
رده بندی شطرنج بازای ایرانی...

دیپ و جونیوری باشید

  
نویسنده : مسعود اسدپور ; ساعت ٩:۳۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۸ شهریور ،۱۳۸٢
تگ ها :