اجتماعات هوشمند

ژانویه سال 2001 اتفاق جدیدی در فیلیپین روی داد که قدرت تکنولوژی اطلاعات را یک بار دیگر به رخ سیساستمداران کشید. دو سال پیش مردم فیلیپین تظاهرات آرام و صلح آمیز خود را با براندازی پرزیدینت جوزف استراوا به پایان رساندند. تظاهراتی که هماهنگی بین شرکت کنندگان آن از طریق پیغام های متنی روی تلفن های همراه انجام شده بود.
اعتراضات سیاسی یک امر خطرناک است. اگر تعداد افراد شرکت کننده زیاد باشد میتواند موفقیت آمیز باشد اما اگر تعداد افراد کم باشد نه تنها به شکست منجر میشود بلکه موجب دردسر بیشتر شرکت کنندگان نیز خواهد شد. هوارد رین گلد(Howard Reingold)  نویسنده معروف و تحلیلگر تکنولوژي، مجموعه هایی همچون راهپیمایان فیلیپینی را «اجتماعات هوشمند(smart mobs)» مینامد. پدیده جدیدی که وی کتاب جدید خود را بر همین اساس نام نهاده است. موضوع کلی این کتاب تقابل تکنولوژی اطلاعات به خصوص موبایل کامپیوتینگ (ببخشید که انگلیسیش رو نوشتم ولی به نظر من ترجمه اش که میشه پردازش متحرک خیلی ناخواناست) و رفتار جمعی بطور عمومی – نه تنها رفتار سازمان یافته ای همچون راهپیمایان فیلیپینی -است.
به عنوان مثال وی پیش بینی میکند در آینده هر نقطه در دنیای فیزیکی برای خود وب پیج هایی خواهد داشت که در آن کاربران توصیه های خود و درجه بندیهای خود را ارائه میکنند؛ شبیه آنچه هم اکنون در سایت آمازون درباره کتابها صورت میگیرد. اگر موبایل شما یا کامپیوتر جیبی (PDA) شما دستگاه GPS نیز داشته باشد(یعنی در هر لحظه بدانید در کدام نقطه دنیا هستید) آنگاه ممکن است نظرات reviewer ها، شما و دیگران را از رفتن به رستورانی که هم اکنون در مقابل آن ایستاده اید باز دارد.
وی دو بار پیش نیز آینده تکنولوژی اطلاعات را به درستی پیش بینی کرده بود: در سال 1985 اهمیت انقلابی کامپیوترهای شخصی را-درست زمانی که تازه مکینتاش به بازار آمده بود و قبل از به بازار آمدن ویندوز 1-  و در سال 1994 ایجاد یک جامعه مجازی را - درست زمانی که تازه داشت وب گرافیکی متولد میشد-.
قسمتی از تغییرات اجتماعی که او پیش بینی کرده بود تا کنون در جاهایی همچون ژاپن، آمریکا و انگلیس ظاهر شده اند. به عنوان مثال گروهی از جوانان، بدون هماهنگی قبلی و فقط با تکیه بر پیغام های متنی روی موبایل های خود در یک مکان عمومی جمع شده و سپس مانند پرندگانی که روی سیم نشسته اند ناگهان پراکنده میشوند.
وی پیش بینی میکند احساس ما از زمان تغییر خواهد کرد و دیگر دیر کردن سر قرارها بد نخواهد بود! زیرا تابوی آن با تابوی نداشتن موبایل جایگزین خواهد شد! (ما ایرانیها خیلی زودتر این رو فهمیدیم). در آینده گوشی موبایل شما به یک رابط همه منظوره برای کنترل از راه دور وسایل تبدیل خواهد شد. وسایل خانگی، چراغها و قفل درهای خانه شما از هر نقطه دنیا قابل کنترل خواهند بود و شما میتوانید از محل کار خود که احتمالاً در یکی از اتاقهای منزل خودتان خواهد بود! به وب کم کار گذاشته شده در اتاق خواب کودک خود وصل شوید و در عین حال به رییس جمهور منتخب خود نیز رای بدهید.
رین گلد تصدیق میکند که اینگونه تکنولوژیها همیشه در جهت آرمانی به پیش نمیروند و مشکلات خاص خود را در روی دیگر سکه خواهند داشت. علاوه بر احتمال کنترل و ردیابی پیغام ها، نظرات، خریدها، یا مسافرتها از میان اطلاعات مبادله شده بین گوشی ها(که دیگر یک گوشی ساده نیستند بلکه منشی شخصی شما هستند) توسط دولتها یا آژانس های تجاری، یک مساله مهم تر عملی پیش خواهد آمد: حصول اطمینان یا شهرت در دنیای بی سیم. چگونه میتوانید مطمئن باشید طرف مقابل شما همان کسی است که شما انتظار دارید. یا اینکه افراد میتوانند بدون فاش شدن هویت واقعی خود به شهرت برسند؛ درست مانند مش قاسم هکر!
رین گلد در پیش بینی های خود آینده تکنولوژی را به صورت جهانی بررسی کرده و شاید در پیش بینی های خود حتا برای لحظه ای کشوری مانند ایران را به حساب نیاورده است. اگر چه واژه «تکنولوژی اطلاعات» یا همان آی تی گویی اختصاصاً برای پرکردن دهان و جیب برخی از سیاستمداران مملکت ما یا کاسه لیسان اطراف آفریده شده( و شاید خیلی از آنها حتا ندانند آی تی مخفف چه کلماتی است) اما آنچه تا کنون بخش ناچیزی از سر دراز خود را در صحنه سیاسی اجتماعی ایران نشان داده است دستیابی مردم به حقایقی(گاه مخلوط شده با شایعاتی) است از پشت پرده سیاست که هر روز با سرعت نور از طریق میل ها یا وبلاگ های معمولاً ناشناس جابجا میشوند و سیاسیون را گاه منفعل و گاه ناچار به موضع گیری و عکس العمل میکنند. آنها بر اثر سهل انگاری خود خروجی سدی را گشوده اند که نه تنها دیگر توان بستن آن را ندارند بلکه هر لحظه روزنه آن بزرگتر میشود. اگر چه هنوز مبادله پیغام متنی در ایران آنگونه رواج نیافته که از آن برای اینگونه هماهنگی ها استفاده شود اما بعید نیست در آینده متنی بدین مضمون بر سر در برخی وبلاگها مشاهده شود: این وبلاگ به علت شرکت در مراسم راهپیمایی موقتا تعطیل میباشد.

  
نویسنده : مسعود اسدپور ; ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٠ شهریور ،۱۳۸٢
تگ ها :